مهارتهاي اجتماعي و كودكان استثنايي

بسياري از والدين بر اين باورند كه مهارت هاي مفيد اجتماعي براي موفقيت كودكان در زندگي مهم و حياتي هستند . به نظر مي رسد كه برخي از كودكان فقط با مشاهده ديگران اين مهارتها را به سادگي مي آموزند اما كودكان استثنايي ممكن است در آموزش و ياد آوري آنها با مشكلات زيادي مواجه باشند .

براي روشن شدن مطلب دو كودك استثنايي را در نظر بگيريد اولي پسري ده ساله و دومي دختري هفت ساله است و هر دو در يادگيري آداب اجتماعي دچار مشكل هستند . اگر شما والدين اين بچه ها بوديد چگونه مي توانستيد به آنها كمك كنيد تا مهارتها و آداب اجتماعي را بياموزند .

پيشنهادهاي زير آموزش راهبردهايي را در اين خصوص  مطرح مي سازد كه به اين قبيل كودكان كمك مي كند تا اميال خود را كنترل كرده و توقعات اجتماعي را نيز برآورده سازند كه عبارتند از :

مدلسازي

رفتاري را كه مي خواهيد به فرزندتان بياموزيد سرمشق قرار دهيد ، مثلا وقتي مي خواهيد وارد مكاني شويد در بزنيد و اجازه بگيريد و يا هنگامي كه مي خواهيد جايي را ترك كنيد به او گوشزد كنيد كه با وجود اينكه او دوست دارد بيشتر بمانيد ولي اكنون وقت رفتن است . مطمئن باشيد فرزندتان شنيده باشد كه شما از صاحبخانه تشكر كرديد .

آموزش

بنشينيد و با فرزندتان در سطح خودش در مورد انتظاراتتان از او و رفتارهاي جديدي كه مي خواهيد به آموزش دهيد صحبت كنيد . تذكرات شفاهي بايد مرحله به مرحله و همراه با تصاوير و عكسها ، آموزش هاي كتبي و استفاده از عروسكها باشد همچنانكه در سطوح آكادميك مطرح شده تكرار و يادگيري همراه با بازي درك انگيزه فرزند شما را افزايش مي دهد .يك اتاق مقوايي بسازيد و به نوبت به جاي عروسكها در بزنيد و پاسخ دهيد .

بدين طريق مي توانيد مفهوم در زدن قبل از ورود به مكاني را به شيوه اي لذت بخش و نشاط آور به فرزندتان آموزش دهيد .

اين آموزشها را هر چند روز يك بار حدود 5 دقيقه تمرين كنيد تا وقتي كه مطمئن شويد فرزندتان آموزشهاي لازم را فرا گرفته بعد از هر جلسه تمزين نيز مي توانيد با دادن پاداش يا امتيازات خاص او را تشويق كيند .

تمرين و ممارست

وقتي كه مطمئن شديد او مفاهيم را متوجه شده و آنها را درك مي كند مي توانيد آنها را با او انجام ديهد . زدن به در را با چندين در از جمله دراتاق خواب يا حمام تمرين كنيد تا اين كار برايش به صورت وظيف مطرح شود و يا وانمود كنيد كه در منزل دوستي هستيد و هنگام رفتن به منزل ، آموزشهاي داده شده را با او تمرين كنيد . مجددا او را مورد تشويق قرار دهيد .

انگيزش

پس از آموزش و تمرين اين آداب اجتماعي هدف اين است كه فرزندتان آنها را در زندگي واقعي به كار ببرد و سرانجام براي او به صورت يك عادت تلقي شود . از اينكه اين مهارتها را خوب ياد گرفته اظهار رضايت كنيد و به او بفهمانيد كه هنگامي كه آنها را در زندگي واقعي اش به كار ببرد مورد تشويق قرار خواهد گرفت .

اما به محض اينكه به اين رفتارها عادت كند مشوق ها نيز به تدريج كم رنگ تر شده يا محو مي شوند و استفاده از پاداشها تغيير مي كند طوري كه فرزند شما برا آشنايي با ديگر مهارتهاي اجتماعي ايجاد انگيزه مي كند .

در شرايط دشوار حامي او باشيد حتي يك كودك با انگيز قوي نيز موفق نخواهد شد اگر توقعات ما بيش از توان او باشد . شما مي توانيد براي آموزش فرزندتان او را به طرق مختلف كمك كيد تا اين رفتارها برايش جا بيفتد .

اگرچه آموزش مهارتهاي جديد به كودكان استثنايي كار ساده اي نيست اما با تلاش و كوشش و هدايت و خلاقيت هاي شما او مي تواند موفق شود و اين موفقيت مي تواند تغييرات ماوراي تصور شما در زندگي او را ايجاد كند .

منبع : روزنامه اعتماد