| |
|
پيش
به سوي تغذيه صحيح كودكان |
|
|
|
|
|
در
حالي كه بسياري از متخصصان علم و
تغذيه، مصرف روزانه 3 تا 4 وعده ميوه و
سبزي را توصيه مي كنند، ليكن مشاهده
مي كنيم كه متوسط مصرف اين گروه، در
جامعه خيلي پايين تر از اين حد است كه
اين مسئله قابل تامل و بررسي فراواني
است. |
|
|
برخي
بر اين عقيده اند كه عدم آگاهي افراد
از خواص تغذيه اي ميوه وسبزي و همچنين
عدم اطلاع آنها از لزوم مصرف روزانه
اين گروه، عوامل مهم ايجاد كننده اين
امر هستند. |
|
|
با
نگاهي گذرا به سبد غذايي خانوارهاي
ايراني، به اين مطلب پي مي بريم كه در
باور عمومي مصرف مداوم ميوه و سبزي،
ضروري تلقي نمي شود، زيرا به رغم اين
كه مصرف 1 تا 3 بار ميوه در روز، باعث
تكميل رژيم غذايي شده و همچنين املاح
ويتامين و انرژي مناسبي به فرد مي
دهد، غالبا ترجيح مي دهند در ميان
وعده، شيرينيجات يا مواد غذايي فاقد
ارزش كه تنها پركننده معده هستند، ميل
كنند. متاسفانه به وضوح در مدارس شاهد
اين مسئله هستيم. به نحوي كه در زنگ
تفريح، انواع مختلف تنقلات نظير
كلوچه، كيك، پفك، چيپس و ... مصرف مي
شود درحالي كه ميزان مصرف ميوه، قابل
مقايسه با اقلام ذكر شده، نيست. |
|
|
سئوالي
كه اينك مطرح مي شود اين است كه آيا
اطلاع رساني علمي در زمينه فوايد اين
گروه از مواد غذايي به حد كافي صورت
گرفته است؟ آيا خواص اين گروه به
عنوان عامل موثري در رشد به افراد
شناسانده شده است؟ تاكنون چه اقدامي
درخصوص آموزش تغذيه صحيح، به ويژه
براي كودكان كه لزوم سلامت آنها به
عنوان نسل آينده ساز كشور بر كسي
پوشيده نيست، صورت گرفته است؟ آيا
همان طور كه برنامه هاي آموزشي مختلفي
مثلا در ارتباط با سلامت دندان و
آموزش مسواك زدن صحيح تهيه و پخش مي
شود، در خصوص تغذيه كودكان كه اصلي
ترين ركن حيات آنهاست، برنامه آموزشي
تهيه شده است؟ |
|
|
امروزه،
در بوفه مدارس شاهد ارائه اقلام قابل
توجهي از توليدات صنعتي نظير آدامس،
پفك، چيپس، انواع بيسكويت، ترشك،
لواشك و ... هستيم كه البته كودكان نيز
علاقه زيادي به خوردن آنها نشان مي
دهند. يكي از دلايل اين امر، تبليغات
وسيعي است كه در مورد آنها صورت مي
گيرد. به راستي آيا نياز واقعي براي
مصرف اين مواد در چنين حجم گسترده اي
وجود دارد؟ آيا بهتر نيست بخشي از اين
تبليغات را به توصيه هاي سودمندي در
زمينه تغذيه صحيح اختصاص دهيم؟ |
|
|
در
كنگره تغذيه كه در سال 77 در تهران
برگزار شد، به معضل تبليغات به رويه
در مورد مواد غذايي فاقد ارزش اشاره
گرديد و اهتمام جدي مسئولين و دست
اندركاران را دراين زمينه خواستار
شدند، باگذشت حدود پنج سال شاهد هيچ
اقدام عملي در جهت رفع اين مشكل نبوده
ايم. با توجه به اين كه دراين نشست ها
افراد متخصص و صاحب نظر حضور داشته و
نتايج آن به صورت قطعنامه صادر مي
شود، متاسفانه با عمل نكردن به آنها،
عملا به صورت كليشه اي و ناكارآمد در
صفحاتي گنجانده شده و هيچ استفاده اي
از اين تجربيات نمي شود. |
|
|
چنانكه
مي دانيم پفك حاوي رنگهاي صنعتي است و
مصرف بيش از حد آن عوارض متعددي در
مراحل بعدي رشد دارد، همچنين انواع
شكلات و كيك و چيپس چربي و نشاسته
فراواني داشته و مصرف زياد آنها باعث
شيوع چاقي بي رويه در كودكان مي شود. |
|
|
البته
با درنظر گرفتن آگهي هايي كه در مورد
آب ميوه و خشكبار از تلويزيون شاهد آن
هستيم و با توجه به مقرون به صرفه بودن
خريد آب ميوه نسبت به چيپس، اغلب
كودكان تمايل بيشتري به خريد پفك و
چيپس و ... از خود نشان مي دهند. اين
نحوه انتخاب به خوبي مويد اين است
آموزش نتوانسته است نقش مهم و اصلي
خود رادر فراگيري تغذيه صحيح ايفا كند
و اين امر ناشي از كم توجهي مسئولين و
نپرداختن به مقوله آموزش در هر سطحي
از جامعه است. |
|
|
متاسفانه
هر ساله در بخش كشاورزي مقادي زيادي
از ميوه توليد شده، به دليل عدم مصرف
به موقع از بين مي رود كه علت عمده آن
نبود امكانات و تكنولوژي بهره وري و
استفاده بهينه از آنهاست. در حالي كه
مي توان با تبديل آنها به خشكبار و
عرضه آن در بوفه مدارس، جايگزين
مناسبي براي مواد غذايي فاقد ارزش
پيدا كرد. با توجه به اين كه ايران
كشوري است كه انواع ميوه در فصول
مختلف سال در آن يافت مي شود، چنانچه
آموزشهاي علمي در زمينه مصرف ميوه و
فوايد آن به صورت گسترده و وسيع صورت
پذيرد، ضمن جلوگيري از هدر رفتن بخش
عظيمي از سرمايه داخلي، با تبديل آن
به مواد با قابليت ماندگاري بيشتر،
قسمت عمده اي از كمبودهاي مواد غذيي
را مي توانيم برطرف نماييم. |
|
|
يكي
از شيوه هاي كاربردي جهت افزاي مصرف
ميوه و سبزي، به خصوص در مناطقي كه از
نظر درآمد سرانه ضعيف هستند يا برخي
مشكلات حمل و نقل و هزينه ها مانع
دسترسي دائم آنان به ميوه و سبزي تازه
مي گردد، ايجاد باغچه هاي مشترك در
محيط هاي دانش آموزي است. |
|
|
به
اين صورت كه دانش آموزان ميتوانند با
نظارت مسئولين مدرسه و والدين
محصولاتي كه دوره كاشت و برداشت
كوتاهي دارند نظير خيار، گوجه، توت
فرنگي،هويج و حتي سبزيهاي خوردني در
محوطه هاي اطراف يا حتي داخل مدرسه
بكارند. با انجام اين طرحها، روح
همكاري و مشاركت گروهي بين كودكان
تقويت شده و در ضمن آموزش هايي در
زمينه تغذيه در سطحي فراگير و درست
انجام مي پذيرد. در پايان نيز مي توان
محصول برداشت شده را بين دانش آموزان
تقسيم كرد و از اين طريق، استفاده و
مصرف اين گروه از مواد غذايي را در ذهن
كودكان جاي داد. |
|
|
حتي
ممكن است كه اين فعاليت ها والدين
كودكان را بر كاشت انواع سبزي و
درختان ميوه درباغچه هاي منزل آنها
تشويق نمايد. |
|
|
بنابراين
مشاهده مي كنيم كه در استفاده صحيح از
مواد غذايي مناسب، آموزش تغذيه نقش
مهمتري نسبت به ساير عوامل دارد كه
شامل افراد خاصي نبوده و نياز به آن در
تمامي مقاطع سني و اقشار جامعه محسوس
است. در اين زمينه، برخي پيشنهادهاي
بلندمدت و كوتاه مدت به نظر مي رسد،
كاستي ها و مشكلات موجود را مرتفع كند: |
|
|
|
|
|
| شناساندن
ارزش واقعي غذايي ميوه وسبزي به
تمامي افراد جامعه از طريق ترتيب
دادن مصاحبه هاي تلويزيوني و نشست
هاي علمي توسط افراد متخصص. |
- |
| تهيه
برنامه هاي آموزشي در زمينه اهميت
گنجاندن ميوه و سبزي در برنامه غذايي
روزانه افراد. |
- |
| تهيه
برنامه هاي تبليغاتي در زمينه انتخاب
ميان وعده مناسب با همكاري آموزش و
پرورش. |
- |
| ارائه
خشكبار و ميوه هاي فصل به صورت تك عددي
در بوفه مدارس. |
- |
| گنجاندن
مطالب مربوط به تغذيه صحيح در برنامه
هاي درسي دانش آموزان. |
- |
| توجيه
والدين كودكان و نوجوانان در زمينه
لزوم توجه به انتخاب ميان وعده مناسب
براي كودكان در جلسات اوليا مدرسه. |
- |
| تهيه
پوسترهاي آموزش تغذيه صحيح و توزيع آن
در سطح مدارس. |
- |
| ايجاد
باغچه هاي مشترك در فضاهاي آموزشي. |
- |
| آموزش
صحيح در زمينه تهيه خشكبار از ميوه جات
فصل. |
- |
|
|
|
|
|
|
منبع:
روزنامه همشهري |
|
|
|
|
|
صفحه
قبلي |
|
|
|
|
