| |
|
دست
در دست دايناسورها
|
| |
| آنها
تماشاچيان پرتعداد سينما و تلويزيون
را جذب مي كنند، اما واقعا چراما توسط
دايناسورها جذب مي شويم؟ چرا اين
موجودات متعلق به گذشته دور زمين
شناختي تا اين حد مسحور كننده اند. |
|
| آدميان
دايناسورها را بيشتر از پول دوست
دارند. در ماه هاي اخير دو سريال
تلويزيوني تماشاچيان زيادي داشته و
باعث جذب تعداد زيادي تماشاگر شده است.
طرح تلويزيوني جالب توجه « چه كسي مي
خواهد يك ميليونر شود » در راس فروش
سريال هاي تلويزيوني ايالات متحده و
انگليس قرار گرفت. تهيه كنندگان اين
سريال صدها هزار دلار و پوند از اين
موفقيت فروش كه در دهه هاي اخير بي
نظير بود، به دست آوردند. اما موفقيت
فروش سريالي كه بال زدن پرسر و صداي يك
سري جانور عظيم الجثه را به نمايش
گذاشته بود، غيرقابل انتظار مي نمود.
سريال علمي مهيجي درباره موجودات
دوست داشتني كه مدت ها پيش از بين رفته
اند، ساخته شده است. |
|
| سريال
مستند علميBBC«
قدم زدن با دايناسورها » تمامي
ركوردهاي فروش تلويزيوني سرتاسر جهان
را شكست. تنها در بريتانيا تماشاچيان
آن به حدود 19 ميليون بيننده رسيد،
تقريبا يك سوم كل جمعيت كشور. اين
موفقيت خيره كننده شايد موجب خوشحالي
و حيرت تهيه كنندگان اين برنامه شده
باشد اما سال هاست كه كارگردانان
تلويزيوني آگاهند كه دايناسورها خيلي
خوب گيشه را به دست مي آورند. به نظر مي
رسد كه همه ما، بچه و بزرگسال، توسط
دايناسورها وسوسه مي شويم. اما به
راستي چرا و به چه علت اين گروه از
خزندگان منقرض شده تا اين حد پرطرفدار
شده اند؟
|
|
| دايناسورها
گروهي از 1300 خزنده اي هستند كه براي
اولين بار بر روي سياره ما 210 ميليون
سال پيش ظاهر شدند. به طور اسرار آميزي
آنها در حدود 65 ميليون سال قبل منقرض
شده اند و تنها يكي از اخلاف آنها،
پرندگان تا زمان اكنون باقي مانده اند.
اولين سنگواره باقي مانده دايناسور
در سال 1820 در انگليس پيدا شد. خيلي زود
مشخص شد كه برخي از اين موجودات جثه اي
عظيم داشته اند، روي زمين مي كرده اند
و بعضي از ايشان قادر بودند ايستاده و
روي دو پا راه بروند. |
|
| اين
اكتشاف اخرين يافته اي بود كه صحنه را
براي خيال پردازي انسان آماده مي كرد.
تصور كنيد اگر ما سياره مان را با
موجوداتي كه مي توانستند بيش از 26
مايل در ساعت بدوند، وزني بالغ بر 100
تن وتمايل به خوردن گوشت انسان دارند،
شريك بوديم چه مي شد. در واقع خيلي از
آنها احتمالا علفخوار بوده اند، اما
در ميان آنها گوشتخواراني هم بودند كه
سبب رعب و هراس ما مي شوند. در حدود سال
1840 آنها را به طور رسمي دايناسورDinosauriaناميدند،
كه در يوناني به معني مارمولك هولناك
است.
|
|
| ردپاي
آنها نشان مي دهد كه بعضي از آنها
مشابه پرندگان ايستاده راه مي رفته
اند، گذاردن يك پا در جلوي پاي ديگر.
اولين دايناسورها كوچك بوده اند،
گوشتخواران و همه چيز خواراني آرام و
احتمالا بسيار سريع و چالاك كه براي
فرار از صيادان بزرگ به كار مي آمده
است. |
|
| آنها
طي دوره هاي ژوراسيك و كرتاسه به
انواع متنوعي تحول يافتند، بعضي از
آنها جثه اي باورنكردني دست يافتند.
بزرگ ترين دايناسوري كه تاكنون يافته
ايم سيس مازاروسSeismosaurusدر
ايالت نيومكزيكو است. استخوان هاي
سنگواره آن نشان مي دهد كه احتمالا
اين جانور 30 تن وزن و طولي باورنكردني
بالغ بر 170 فوت داشته است دو برابر طول
بزرگ ترين حيوان امروزي، وال آبي (Blue
Whale) .
|
|
| ساروپودهايي
همانند آرژنتينو زاروس گردن هاي
درازي داشته و غول هاي بودند كه وزني
بالغ بر 100 تن داشته اند. هيكل تنومند
آنها به مانند فيل هاي غول پيكر بر روي
چهار پاي استوار تحمل مي شد. فيل هاي
وحشي مي توانند قاتل باشند ولي بچه
هايي كه براي ديدن فيل ها به باغ وحش
مي روند معتقدند فيل ها مخلوقاتي آرام
و دوست داشتني اند كه حتي گاهي مي
گريند. |
|
| اين
رويكرد انسان انگارانه ممكن است كه
فقط در مورد فيلم ها اشتباه نباشد.
بلكه حتي در مورد مخلوقات منقرض شده
اي همانند ديپلوكودوس هم صدق كند.
ممكن است كه آنها در گروه هاي منظمي
زيست مي كرده اند و شايد غول هاي آرامي
بوده اند كه توسط اندازه بزرگشان بيش
از خاصيت زبان تهاجمي خود محافظت مي
شده اند. چه بسا اگر آنها هم دوره
انسان ها بودند، مشابه فيل ها، بهترين
دوستا بچه ها در باغ وحش هاي محلي مي
شدند. اما واقعيت چيز ديگري است كه ما
از آن بي خبريم. واقعا ممكن است آنها
بسيار تهاجمي بوده باشند و هر چيزي را
كه مسيرشان باشد لت و پار كنند
هيولاهايي با مغزهاي كوچك. |
|
| اما
سلطان دايناسورها، تيرانوزوروس
جايگاه ويژه اي دارد. سربزرگ، چنگال
هاي تيز، پشت انحنا يافته، دندان هاي
مضرس دو طرفه همگي ما را به وحشت مي
اندازند. ديرين شناسان دانشگاه
ويكتوريا با كمك استخوان هاي كم،
تعدادي كه جمع آوري كرده بودند،
تصويري از يك جاندار قدرتمند با پاهاي
جلوي كوچك، پاهاي عقبي ستبر و قوي را
ارائه دادند كه قادر به گرفتن طعمه در
آرواره اش بودد و گوشت را مانند ران
مرغي كه در دهانمان پارم مي كنيم، مي
دريد. اين جاندار هولناك شبيه هيولايي
از بدترين كابوس هاي شبانه مان است كه
در جنگل هاي نخستين براي شكار طعمه اش
كمين مي كرد. ترس جزيي از ساختار
ژنتيكي ماست، بخشي از غريزه هاي اوليه
و بنابراين فيلم سازان و تهيه كنندگان
تلويزيوني خيلي زود فهميدند كه اين
جانداران ترسناك جذابيت بسيار بالايي
دارند. باور كردن آن سخت است اما شايد
تيرانوزوروس ترسو و رام بوده همه
برداشت هاي ما نسبت به آن غلط است. |
|
| سوال
دردسر ساز كه درباره اين موجودات وجود
دارد اين است كه آيا آنها خونسردند يا
خونگرم. خزندگان خونسرد اما پرندگان
خونگرم اند. همانند سازي يك دايناسور
مدرن از مولكول هاي اجدادي همانند
موردي كه در كتاب باشكوه مايكل كرايتو
« پارك ژوراسيك » به تصوير كشيده شده و
پس از آن در فيلمي از استيو اسپيلبرگ
به نمايش در آمده است شايد روزي حقايق
را برملا كند. اما شايد مهم ترين راز
در مورد اين جانوران خارق العاده راز
انقراض آنها بوده است. چه نيرويي در
طبيعت آن قدر قدرت داشته كه اين گروه
موفق از جانوران را براي هميشه از بين
برده است. نظريه هاي متفاوتي همچون
برخورد يك سيارك، بالا آمدن سطح آب
دريا به مقداري كه اكنون وجود دارد،
فوران آتشفشاني عظيم وجود دارند كه به
نظر برخورد يك شهاب سنگ يا سيارك
تاييد شده تر است. |
|
| به
هر حال از علاقه ما به دايناسورها
هرگز كاسته نخواهد شد. متاثر از زندگي
دايناسورها مي توانيم تنازعي مشابه
را در زندگي خودمان ببينيم. همچنان كه
با گرفتن مقداري رشوه و انعان مي
توانيم با غول هايي كه در زير جلد ما
مخفي شده اند رو به رو شويم. امواج نوي
تكنولوژي امكان بازسازي حيات گذشته و
تازه را به ما ميدهد. به زودي ما قادر
مي شويم با آنها در روي اينترنت يا بر
روي پرده هاي سينمايي بزرگ اتاق نشيمن
مان روبه رو شويم. بازي با دايناسورها
احتمالا آخرين تفريحت واقعي ما خواهد
بود. دنيايي را تصور كنيد كه ما مي
توانيم آنها را ببوييم، لمس كنيم و
توسط غول هايي از گذشته دور دنبال
شويم. |
|
|
منبع:
روزنامه همشهري |
|
| |
|
|
صفحه
قبلي |
|
