شايد نخستين رويارويي جدي ايران و جهان غرب را بتوان در نخستين نبردهاي ايران و روس سراغ گرفت كه طي آنها نيروهاي قبيله يي و نامنظم ايران كه مسلح به سلاحهاي سنتي بودند، خود را برابر ارتش منظم و يكپارچه روسيه با تسليحات مدرن ديدند. طي اين رويارويي ها بود كه برخي از زمامداران وقت ايران دريافتندكه دور از چشم آنان در آنسوي درياها اتفاقاتي افتاده كه ايران از آنها عقب مانده است. پس از اين رويارويي اوليه نخستين تحرك جدي ايرانيان در جهت نيل به پيشرفت و ترقي و همراه شدن با قافله تمدن جديد را ميتوان در جنبش مشروطيت ايران سراغ گرفت. گروهي از متفكران ايراني در اين دوره كه اغلب در اروپا تحصيل كرده بودند و پيشرفت هاي صنعتي و اجتماعي آن ممالك را به چشم ديده بودند، صلاح كشور را در ايجاد نهادهاي مدرن اجتماعي، تنظيم قانون اساسي و تاسيس سيستم سياسي مشروطه در مملكت دانستند. اين گروه كه در تاريخ سياسي ايران به روشنفكران مشهورند گروه هايي از نخبگان خصوصا دولتمردان وقت و روحانيون و به مدد آنها بخشهاي بزرگي از مردم را با خود همراه كردند. در حين پيشرفت نهضت و با شفاف تر شدن انگيزه هاي غرب گرايانه حاكم بر آن، اقشار و طبقات سنتي جامعه كه برپايي نظام جديد سياسي – اجتماعي را مايه از دست رفتن جايگاه و قدرت اجتماعي خود مي ديدند به مخالفت با نهضت پرداختند.

منبع: روزنامه اعتماد

صفحه قبلي