نقش پر رنگ صنايع تبديل در بحران زدايي صادرات پسته

هم اكنون پسته به عنوان دومين كالاي صادراتي غير نفتي و سومين كالاي صادراتي كشور ، يكي از لذيذترين و گران ترين تنقلات و داراي ارزش غذايي قابل توجهي نسبت به ساير آجيل ها و نيز مواد پروتئيني ههمانند گوشت ،‌شير و تخم مرغ است . با اين وجود ناآگاهي و نبود صنايع تبديلي و تكميلي مناسب باعث سرمايه گذاري ناكافي در اين صنعت گرديده است . مشكل نبود آگاهي عمومي ، يك مشكل جدي و نشان دهنده ضرورت توجه بيشتر به فرهنگ اطلاع رساني و آموزش مي باشد ، به طور مثال مي توان به موارد زير اشاره داشت :

باور بسياري از مردم حاكي از نبود همخواني مصرف پسته با رژيم افراد ديابتي است ، در حاليكه ميوه هاي خشكباري به دليل داشتن كربوهيدرات كم ، پروتئين و چربي هاي غير اشباع ، عناصر غذايي مناسبي براي اين افراد به شمار مي آيند . تحقيقات ، نشان دهنده كاهش 20 تا 30 درصدي ريسك ابتلا به بيماري ديابت بزرگسالان (ديابت نوع 2) در بانواني كه رژيم غذايي هفتگي آنها يك اونس يا چهار تا پنج قاشق كره تهيه شده از اين نوع ميوه ها وجود دارد است .

وجود صنايع تبديلي مناسب (مانند روغن پسته ، كره پسته ، شكلات پسته ، حلوا پسته ، استفاده از پسته در صنايع گوشت و كالباس سازي ، فرآورده هاي قنادي ، سس ها و ...) و صنايع جانبي (مانند استفاده از پوست سبز پسته در تهيه فورفورال ، نئوپان سازي و ...) نيز به علت مصرف محدود پسته به صورت تنقلي از يك طرف و افزايش مداوم سطح زير كشت پسته از طرف ديگر يك نياز مبرم و اساسي به شمار مي آيد . اين نكته حائز اهميت است كه در كشور شرايط بالقوه توليد محصولات غذايي متنوع و با ارزش غذايي زياد كه قابليت مصرف توسط تمام اقشار جامعه را دارا باشند وجود دارد . البته روي آوردن به اين صنايع نيازمند تحقيقات قوي و منسجم و به دست آوردن تكنولوژي مناسب توليد هر محصول است . كارخانه هاي آزمايشگاهي تحقيقاتي (پايلوت پلنت ها) مي توانند نقش اساسي را در اين زمينه ايفا كنند ، آنها اين امكان را فراهم مي كنند تا ضمن بررسي صنايع خارجي وارد شده آنها را بهينه نموده و با شرايط كشورمان وفق دهيم و رد نظام اقتصادي صنعتي كشورمان هضم و جذب نماييم و از سوي ديگر با جايگزين نمودن قطعات و تجهيزات ساخت داخل با بهره گيري از اطلاعات تكنولوژيك حاصل از مطالعات و تحقيقات نيمه صنعتي اقدام به توليد تكنولوژي درون زا نماييم . گذشته از آن پايلوت پلنت ها در زمينه كاهش ريسك يا اشتباه در ساخت واحدهاي صنعتي ، كسب اطلاعات لازم براي طراحي واحدهاي پيچيده صنعتي ، انتخاب صحيح مصالح ساختماني ، برآورد هزينه ها و حصول اطمينان از سودمند بودن فرآيند ، حصول اطمينان از ماشين آلات ، بررسي مانيزم فرآيند و تاثير عوامل مختلف در آن و انتخاب شرايط بهينه توليد محصول و ... ما را ياري مي دهند . اگر چه احداث پايلوت پلنت وقت گير وهزينه بر است اما احداث واحدهاي نيمه صنعتي يك ضرورت محسوب مي گردد ، زيرا افزايش وقت و هزينه واحد اصلي در صورت حذف مرحله پايلوت بسيار بيش تر از دقت و هزينه لازم براي خود پايلوت پلنت است .

از مسائل مهم ديگر در صنعت پسته كشور ، بسته بندي است . با توجه خاصي كه در سالهاي اخيراز سوي دولت به صادرات غير نفتي نشان داده شده است اهميت بسته بندي به صورت بهداشتي و جذاب بيش از پيش جلوه مي كند . دنياي امروزه دنياي صادرات است و صادرات در معرض رقابت شديد با كشورهايي قرار دارد كه سالها بلكه چندين قرن است در اين زمينه فعاليت مي كنند و از پيشينه و تجربه كافي و رموز بازاريابي و جلب مشتري برخوردارند . مرغوبترين پسته داخلي اكگر با بسته بندي غير بهداشتي ظاهري ناسالم و مواد پوششي با كيفيت پايين عرضه شود ، باعث عدم جلب مشتريان خارجي خواهد شد و در قفسه فروشگاهها جاي خود را به محصولات صادراتي كشورهايي خواهد سپرد كه روز به روز در بهبود روشهاي عرضه فرآورده هايي خود مي كوشند و علاوه برتبليغات همه جانبه و استفاده از همه فنون و ريزه كاريهاي بازاريابي ، توليدات خود را به طور زيبا تميز و بهداشتي به بازار مي فرستند كه در كوتاه مدت ديگران را از ميدان رقابت خارج كنند . به هر حال به منظور دستيابي موثرتر به بازارهاي جهاني پسته ، چاره اي جز استفاده از تكنيكهاي مدرن و آخرين صنعت بسته بندي نداريم . در پايان لازم به ذكر است كه با توجه به مسائل حاد صادرات پسته خام ، هم اكنون حركت به سوي صنايع تبديلي و جانبي آن ضرورتي اجتناب ناپذير در چرخه اقتصادي كشور به شمار مي آيد و بايد در جهت ايجاد تحولي نوين در اين زمينه گام برداشت . چنين تحولي به طور يقين با بها دادن به امر تحقيقات ، ميسر خواهد شد و زماني كه چنين تحولي صورت گيرد مي توانيم در مسير توسعه پايدار صنعت پسته كشور ، گام هاي جدي برداريم .

منبع : روزنامه آسيا

صفحه قبلي