| |
|
سيستم
هاي پرداخت الكترونيكي
|
| |
|
به
كارگيري پول الكترونيكي موجب كاهش
هزينه هاي مستقيم شبكه بانكي در پخش و
جمع آوري پول نقد از جامعه، هزينه هاي
مستقيم و غير مستقيم معادلات نقدي يا
اسكناس در خرده فروشي، هزينه هاي غير
مستقيم كابرد پول نقد در شبكه بانكب و
عمليات بانكي ناشي از تبادلات پول نقد
با خريداران و در نتيجه سرويس دهي
بهتر، ارزان تر وسريع تر به خريداران
مي شود.
|
|
|
هدف
از ايجاد سيستم هاي پرداخت
الكترونيكي بر روي اينترنت، ارسال
پرداخت هاي الكترونيكي براي دريافت
كالاهاي الكترونيكي و يا گرفتن تعهد
براي تحويل كالاهاي فيزيكي است. به
همين دليل هم اكنون تمزكز اصلي در
تجارت الكترونيكي بر روي اينترنت در
طراحي سيستم هاي پرداخت الكترونيكي
براي آن است.
|
|
|
|
|
|
ويژه
گيهاي سيستم هاي پرداخت الكترونيكي:
|
|
|
يك
سيستم پرداخت الكترونيكي بايد ويژگي
هايي داشته باشد تا بشود آنرا به
گستردگي به كار برد. برخي از مهمترين
اين ويژه گي ها چنينند:
|
|
|
-امنيت
و قابل اطمينان بودن (Reliability Security)
|
|
|
-قابليت
تغيير اندازه (Scalability)
|
|
|
-اختفا
(Anonimity)
|
|
|
-تطابق
و تقابل (Acceptability)
|
|
|
-انعطاف
پذيري (Felexibility)
|
|
|
-قابليت
تبديل (Convertability)
|
|
|
-كارايي
(Essiciency)
|
|
|
-سادگي
كار (Ease of use)
|
|
|
-بي
درنگ نبودن (Offline)
|
|
|
-سيستم
باز بودن (Openness)
|
|
|
|
|
|
انواع
سيستم هاي پرداخت الكترونيكي:
|
|
|
سيستم
هاي پرداخت الكترونيكي 5 گونه اند كه
در زير آنها را معرفي مي كنيم :
|
|
|
|
|
|
1-كارت
اعتباري
|
|
|
به
طور كلي كارت اعتباري ابزاريست كه در
مبادلات و معاملات روزانه جايگزين
پول نقد گرديده، به دارنده آن امكان
مي دهد كه با ارائه كارت به مراكز خريد
كالا و خدمات طرف قرارداد و همچنين
شعب بانكها و يا دستگاه هاي پرداخت
اتوماتيك، باز پرداخت وجوه و تسويه
هزينه هاي مربوط به خريدهاي انجام شده
را به بانك و با موسسات اعتباري محول
كند، يا پول نقد دريافت نمايد.
|
|
|
|
|
|
انواع
كارتهاي اعتباري:
|
|
|
در
تقسيم بندي كارتهاي اعتباري متداول
در جهان مي توان اين ترتيب را نام برد:
كارت اعتباري، كارت پول ، چك كارت،
كارت بدهكار، كارت هزينه و كارت سپرده.
|
|
|
|
|
|
تكنولوژي
هاي بكار رفته در كارت اعتباري:
|
|
|
از
نظر تكنولوژي هاي كاري، كارت هاي
اعتباري را مي توان به دو دسته عمده
بخش نمود:
|
|
|
|
|
|
-كارت
با نوار مغناطيسي
|
|
|
در
اين روش اطلاعات مربوط به دارندگان
كارت به صورت كدهاي ويژه در نوار
مغناطيسي جاي مي گيرد كه به اين كار
رمز گذاري مي گويند. هم اكنون موسسات
بزرگ جهاني، همچون Master Card و Visa اين نوع
تكنولوژي را در كارت هاي خود به كار مي
برند.
|
|
|
|
|
|
-كارت
با تراشه الكترونيكي
|
|
|
كارت
هاي با تراشه الكترونيكي، خود به چند
گروه بخش مي شوند: كارت هاي حافظه دار،
با حافظه هوشمند و با تراشه پردازنده.
از انواع كارت هاي تراشه دار تنها
كارتهاي با تراشه پردازنده امنيت و
حفاظت لازم را براي استفاده در امور
مالي دارند. هم اكنون در پروژه هاي كيف
الكترونيكي و Mondex از كارت هاي تراشه
دار استفاده مي شود.
|
|
|
|
|
|
2-چك
الكترونيكي
|
|
|
با
اين ابزار همانند چك هاي كاغذي، مبلغ
پرداختي توسط يك مدرك معتبر براي
فروشنده فرستاده مي گردد. سپس آن مدرك
نيز مانند چك هاي كاغذي از طريق حساب
بانكي خريدار نقد مي گردد.
|
|
|
چك
الكترونيكي مي تواند به طور مستقيم با
چك هاي كاغذي مرتبط باشد و مانند كارت
هاي اعتباري از سيستم هاي بانكي
معمولي بهره برد.
|
|
|
از
سيستم هايي كه به روش كج عمل مي كنند
مي توان Netbill و Netcheck را نام برد.
|
|
|
مزيت
استفاده از چك الكترونيكي را مي توان
به طور خلاصه در سادگي ثبت، مراحل
انجام و پيگيري مجدد آن دانست.
|
|
|
|
|
|
3-پول
الكترونيكي
|
|
|
در
اين روش خريدار، از قبل مبلغي را
پرداخته و در ازاي آن پول الكترونيكي
دريافت مي كند، كه اين پول در هنگام
خريد براي فروشنده استفاده مي شود.
پول الكترونيكي از طريق سرويس
دهندگان مالي قابل خريد و در هر زمان
قابل تعويض با پول كاغذي است.
|
|
|
اين
روش به دليل در بر داشتن بسياري از
ويژگيهاي پول نقد فيزيكي، كمترين
ردپا را از خرج كننده برجاي مي گذارد(اختقا).
|
|
|
براي
جلوگيري از خرج كردن چمد باره پول
الكترونيكي سرويس دهندگان مالي بايد
پايگاه داده بزرگي از ليست پول هاي
خرج شده نگهداري كنند. دو نمونه از
سيستم هايي كه به اين روش كار مي كنند،
Ecash و Netcash هستند.
|
|
|
|
|
|
ويژگيهاي
پول الكترونيكي: |
|
|
پول
الكترونيكي دست كم بايد ويژگيهاي زير
را دارا باشد:
|
|
|
-عين بودن مقدار پول
|
|
|
-عدم
وجود رد پا از طرز خرج شدن
|
|
|
-عدم
امكان كپي برداري
|
|
|
-داشتن
حريم خصوصي (Privacy)
|
|
|
-امنيت
(Security)
|
|
|
-قابليت
انتفال (Transferability)
|
|
|
-قابليت
خرد شدن (Divisibility)
|
|
|
كارهاي
اصلي كه با پول الكترونيكي مي توان
انجام داد، دريافت پول الكترونيكي (و
پرداخت پول فيزيكي معادل)، خرج نمودن
پول الكترونيكي و تبديل پول
الكترونيكي (و دريافت پول فيزيكي
معادل) هستند.
|
|
|
|
|
|
4-سيستمهاي
ريز پرداخت
|
|
|
در
اين سيستم ها مبالغ رد و بدل شده، از
مرز ويژه اي (در حد چند سنت) تجاوز نمي
كند و. بنابراين در آنها احتمال ناشي
از بروز تقلب و حمله، جدي نيست. به
همين دليل نيز پروتكل هاي مربوطه از
ابزارهاي امنيتي كم توازن تري
استفاده مي نمايند تا كارايي و سرعت
كاركرد را بالا برده، ترافيك را به
كمترين اندازه برسانند.
|
|
|
برخي
از كاربردهاي اين سيستم ها، دريافت
اطلاعات ويژه كم بها و بريده اي از
جرايد هستند.
|
|
|
از
انواع اين سيستم ها مي توان Millicent و
Subscrip را بر شمرد.
|
|
|
|
|
|
5-سيستم
هاي مبتني بر مزايده
|
|
|
اين
سيستم ها هنگامي كه تعداد زيادي شركت
كننده توزبع شده و ناهماهنگ مايل
باشند كه به داد و ستد با هم بپردازند،
اما از اهداف بازرگاني يكديگر آگاهي
نداشته باشند به كار مي رود.
|
|
|
يكي
از اين سيستم ها X-Cash با پول رقمي است،
كه ابزاري به منظور مقيد كردن يك
پيشنهاد براي وجه پرداختي يا كالاهاي
ضميمه است و امكان مي دهد تا پردازش
هاي جست و جو و پرداخت يكي شوند.
|
|
|
منبع:
مجله تجارت الكترونيك و رايانه |
|
|
|
|
|
صفحه
قبلي |
|
